In het kort
Als AI de antwoorden geeft, moet je team ze kunnen nakijken. Dat vraagt kennis van het werk. Toch vonden consultants met AI in een experiment minder vaak de juiste oplossing voor een taak uit hun eigen vakgebied die AI niet goed aankon.
Copilot in Excel beantwoordde in het begin vooral vragen. In het werkblad veranderde hij nog nauwelijks iets, merkte onze CEO Dominiek. Vandaag bouwt Copilot op vraag een draaitabel, ook als je zelf niet weet hoe dat moet. Microsoft vraagt zelf om na te kijken wat Copilot maakt.
Maar hoe kijk je een draaitabel na als je niet weet hoe hij werkt?
Wie vragen stelt, wordt waardevoller
Volgens ons verandert AI welke vaardigheden het meest opleveren. AI kan werk dat volgens vaste regels verloopt al voor een deel overnemen. En de modellen worden nog beter.
Waardevoller worden mensen die vragen stellen en kritisch kijken. Op school leer je vooral antwoorden geven op vragen die iemand anders stelt.
Voor automatiseringen en databanken kies je voorlopig liefst iemand die nauwkeurig en voorzichtig werkt. We verwachten dat AI op termijn ook dat werk kan.
Waar AI de mist ingaat, zie je niet meteen
Onderzoekers van onder meer Harvard Business School deden een experiment met 758 consultants van Boston Consulting Group. Een loting besliste wie zonder AI werkte en wie met GPT-4. De ene helft kreeg 18 taken die AI goed aankan. Met GPT-4 werkten ze sneller en leverden ze beter werk af.
De andere helft kreeg een taak die de onderzoekers bewust buiten het bereik van AI kozen. Voor de juiste oplossing moesten ze de cijfers naast details uit interviews leggen. Zonder AI vond ongeveer 85 procent de juiste oplossing. Met GPT-4 was dat 60 tot 71 procent.
Volgens de onderzoekers hadden de consultants de neiging te veel op AI te vertrouwen. Waar het bereik van AI stopt, zie je niet meteen.
Omdat een loting de groepen indeelde, toont het experiment dat het verschil van AI kwam. Het ging om een enkele taak buiten het bereik van AI, met GPT-4 zoals het eind april 2023 werkte.
Wie erop vertrouwt dat AI een taak aankan, zegt minder vaak kritisch na te denken
Onderzoekers van Microsoft Research en Carnegie Mellon University bevroegen 319 kenniswerkers die minstens wekelijks AI gebruiken op het werk. Die beschreven samen 936 voorbeelden van taken waarvoor ze AI inzetten. Per voorbeeld gaven ze aan of ze kritisch nadachten.
Hoe meer iemand erop vertrouwde dat AI die taak aankon, hoe minder vaak hij ja zei. Wie er meer op vertrouwde dat hij de taak zelf aankon, zei juist vaker ja.
De bevraging toont een verband. Of het vertrouwen de oorzaak is, meet ze niet. En de antwoorden komen van de kenniswerkers zelf.
Nakijken vraagt kennis van het werk
Volgens de onderzoekers verschuift het kritische denkwerk naar nakijken en bijsturen wat AI aflevert. Sommige kenniswerkers zeiden dat ze een antwoord van AI moeilijk konden nakijken, bijvoorbeeld omdat ze te weinig van het onderwerp wisten.
Wie het werk niet kent, ziet volgens ons niet wanneer AI een fout maakt. Bij Multimedi krijgt een agent daarom liefst een eigenaar die het werk kent. Zo'n agent is AI die zelf een taak afwerkt. Hoe dat bij onze facturatie loopt, lees je in Welk werk laat je bewust bij mensen, ook als AI het kan?
Ook wie het werk kent, vertrouwt volgens de onderzoekers soms te veel op AI. De consultants uit het experiment werkten in hun eigen vakgebied en vonden met AI toch minder vaak de juiste oplossing voor die ene taak.
Waar je kan beginnen
- Kies een taak die je team al met AI doet, zoals een draaitabel maken of een vergadering samenvatten. Bekijk enkele antwoorden van AI samen met iemand die het werk goed kent. Schrijf op wat jullie voortaan altijd nakijken.
- Neem die lijst na een maand opnieuw door met het team. Welke fout haalden jullie eruit en welke glipte er toch door? Pas de lijst aan, want de modellen veranderen.
Bronnen: Navigating the Jagged Technological Frontier: Field Experimental Evidence of the Effects of Artificial Intelligence on Knowledge Worker Productivity and Quality, Dell'Acqua en anderen, Organization Science, maart 2026. The Impact of Generative AI on Critical Thinking: Self-Reported Reductions in Cognitive Effort and Confidence Effects From a Survey of Knowledge Workers, Lee en anderen, CHI 2025, april 2025. Visualize your data with Copilot in Excel, Microsoft, geraadpleegd op 28 oktober 2026.