Kort antwoord
Deels, want het hangt sterk af van de tool. De beste tool in een studie uit 2025 maakte bij middellange en lange teksten bijna geen fouten. Turnitin maakt zelf een detectietool en zegt toch dat je niet enkel op de score mag beslissen.
Een detectietool scant een tekst op patronen die typisch zijn voor AI en geeft hem een score. Hoe goed dat lukt, verschilt sterk van tool tot tool.
Onderzoekers van de Universiteit van Chicago vergeleken in een studie uit 2025 vier tools. De beste maakte bij middellange en lange teksten bijna geen fouten, bij korte teksten iets meer. Die herkende ook nog bijna altijd AI-tekst die een herschrijftool menselijker liet klinken. Zelfs zo goed mogelijk afgesteld gaf de opensourcetool in dezelfde studie tot 78 procent van de menselijke teksten onterecht het label AI.
Een score geeft je een vermoeden
Turnitin zegt zelf dat zijn detectietool niet oordeelt of iemand in de fout ging. Enkel op de score mag je volgens Turnitin niet beslissen. Ook die tool zit er volgens eigen cijfers soms naast. Bij Engelse teksten mikt Turnitin erop dat minder dan een op de honderd teksten die een mens helemaal zelf schreef onterecht het label AI krijgt.
De maker van ChatGPT had ook een eigen detectietool. OpenAI haalde hem in 2023 van het net omdat hij te onnauwkeurig was.
Wat er gebeurt als je een tekst bewerkt of vertaalt
In een test uit 2023 bleef gemiddeld ongeveer de helft van de AI-teksten onopgemerkt nadat iemand er met de hand woorden door synoniemen verving of zinsdelen omgooide. Menselijke tekst kreeg dan weer vaker onterecht het label AI als iemand hem met DeepL of Google Translate naar het Engels vertaalde. Het Nederlands zat niet bij de geteste talen. Een internationale onderzoeksgroep vergeleek in die test veertien tools.
Laat je bij een Engelse tekst AI een stuk herschrijven, dan geeft Turnitin dat waarschijnlijk het label AI. Bij correcties van een spellings- of grammaticatool doet het dat volgens eigen tests meestal niet.
Turnitin zoekt ook in lange Nederlandse teksten naar AI-tekst. Enkel bij Engelse teksten zoekt het apart naar AI-tekst die een herschrijftool bewerkte.
Waar je kan beginnen
- Spreek in je organisatie af voor welke teksten iemand AI mag gebruiken en hoe hij dat vermeldt. De onderzoekers van de test uit 2023 raden aan om liever te voorkomen dan op te sporen. Geeft een detectietool toch een hoge score, praat dan eerst met wie de tekst schreef.
- Wordt je eigen tekst gescand, vraag dan welke afspraken er gelden. Liet je een stuk door AI herschrijven, vermeld dat dan.
Bronnen: Artificial Writing and Automated Detection, samenvatting van een werkdocument van Jabarian en Imas, Becker Friedman Institute for Economics (Universiteit van Chicago), 6 oktober 2025. Turnitin's AI writing detection capabilities FAQs, Turnitin, bijgewerkt op 14 oktober 2026. Testing of detection tools for AI-generated text, Weber-Wulff en anderen, International Journal for Educational Integrity, 25 december 2023. New AI classifier for indicating AI-written text, OpenAI, 31 januari 2023, met een latere aanvulling: niet meer beschikbaar sinds 20 juli 2023.